Deel 2 – Helicopterview vs. Verwachting

Verwachtingen sturen veel. Tot ze botsen. Dan verandert alles.

Stoïcisme in de praktijk
Serie: 3x3 inzichten in 3 minuten. Direct toepasbaar.

In aanloop naar Stoïcisme in Business bespreek ik met Dennis de Gruijter (filosoof en Stoa autoriteit) de praktische kracht van de Stoa binnen organisaties.

In deze 3x3 reeks verbind ik drie 'heilige gralen' die ik vaak zie terugkeren in succesvolle organisaties: helicopterview, consistentie en discipline. Die leg ik naast drie inzichten uit Dennis’ praktijk: aannames, verwachtingen en emoties. Met de Stoa als bril om naar elk duo te kijken.

Verwachtingen

Vaak niet, niet goed of eenzijdig uitgesproken, en zelden getoetst, maar ze sturen gedrag. Voorbeelden: “Hij had dit toch moeten weten”, “Zo doen we dat hier toch altijd”, “Waarom gebeurt dit niet zoals afgesproken”.

Het probleem

Zonder periodieke, objectieve blik van bovenaf lijkt een verwachting al snel werkelijkheid. Is ze realistisch? Uitgesproken? Of alleen ingebeeld? Als de werkelijkheid afwijkt, kan frustratie of conflict ontstaan. Met overzicht zie je het verschil tussen wens en realiteit. Zonder afstand en reflectie worden verwachtingen eerder een valkuil dan een kompas.

Stoïcijnse reflectie

De stoïcijn gebruikt twee technieken. Eén: onderscheiden wat je wenst en wat je beïnvloedt. Hij laat verwachtingen los die buiten zijn controle vallen en richt zich op houding, oordeel en handelen. Niet de gebeurtenis verstoort je, maar je oordeel erover.

Scenariodenken

Vooraf rekening houden met teleurstelling (premeditatio malorum). Niet uit angst, maar als voorbereiding. Zo word je minder verrast en blijf je innerlijk standvastig.

De blik van boven helpt bij beide. Met afstand zie je beter wat realistisch en relevant is en houd je koers. Wie dit periodiek doet, blijft consistent in denken en handelen. In een later deel van deze serie kom ik terug op het begrip consistentie.

Het managen van verwachtingen. Kans en valkuil

Vaak genoemd, zelden waargemaakt. Bij goede uitvoering onmisbaar, bij slechte een bron van onrust. Effectief managen vraagt communicatie, realisme en toetsing in wederzijds vertrouwen. Zonder die voorwaarden wordt het een schijnoplossing die frustratie oproept.

Ook hier geldt: tijd en aandacht kosten iets. Geen van beide kost alles.

In Deel 3 koppelen we de helicopterview aan emoties.